Partikül Filtresi Neden Tıkanır?

Modern dizel araçların egzoz sisteminin vazgeçilmez bir parçası haline gelen Dizel Partikül Filtresi (DPF), çevre dostu bir sürüş için kritik öneme sahiptir. Ancak bu sistem, yanlış kullanım ve bakım eksikliği nedeniyle sık sık sorun çıkarabilmektedir.

Dizel Partikül Filtresi, egzoz gazlarındaki zararlı kurum partiküllerini tutarak çevreye salınmasını engelleyen bir sistemdir. Ancak zamanla bu filtre çeşitli nedenlerle tıkanabilir. Tıkanmanın temelinde, filtrenin kendini temizleme süreci olan rejenerasyonun gerçekleşememesi yatar.

Kısa Mesafe ve Düşük Devir Kullanımı
DPF tıkanmasının en yaygın nedeni, aracın sürekli kısa mesafelerde ve düşük devirde kullanılmasıdır. Rejenerasyon işleminin başlayabilmesi için motorun normal çalışma sıcaklığına ulaşması ve egzoz gazı sıcaklığının yeterince yükselmesi gerekir. Şehir içi dur-kalk trafikte bu sıcaklığa ulaşılamadığı için filtrede biriken kurumlar yakılamaz ve zamanla tıkanma meydana gelir.

Kalitesiz Yakıt ve Yanlış Yağ Kullanımı
Düşük kaliteli dizel yakıt, daha fazla kurum üretimine neden olur . Ayrıca, yanlış motor yağı kullanımı da filtrenin ömrünü kısaltır. Modern dizel araçlar için üretilmeyen, yüksek küllü yağlar, yanma sonrası filtrede birikerek kalıcı tıkanmalara yol açar. Bu nedenle Low-SAPS (düşük kül) özellikli yağlar kullanılmalıdır.

Motor ve Enjeksiyon Sistemi Arızaları
Aracın diğer bileşenlerindeki sorunlar da DPF tıkanmasını hızlandırabilir:

Enjektör arızaları: Fazla yakıt püskürtmesi sonucu yanmamış yakıt kuruma dönüşür .

EGR valfi sorunları: Valfin açık kalması egzoz gazının tekrar emilmesine ve kurum miktarının artmasına neden olur .

Turbo problemleri: Turbo arızaları sonucu yağ kaçağı, egzoz sistemine yağ karışmasına ve filtrenin tıkanmasına yol açar .

Sensör ve Elektronik Arızalar
Egzoz sıcaklık sensörleri veya fark basınç sensörleri arızalandığında, motor kontrol ünitesi (ECU) filtrenin doluluk oranını doğru hesaplayamaz ve rejenerasyonu başlatamaz . Bu da fark edilmeyen bir tıkanma sürecine neden olur.

DPF Dolduğunu Nasıl Anlarım?

Partikül filtresinin dolduğunu anlamanın birkaç belirgin yolu vardır. Bu belirtileri erken fark etmek, daha büyük masraflardan kaçınmanızı sağlar.

Gösterge Panelindeki Uyarı Işıkları
En net belirti, gösterge panelinde DPF uyarı lambasının yanmasıdır. Volvo gibi bazı üreticiler, filtre yaklaşık %80 dolduğunda sarı bir uyarı üçgeni ve "Kurum filtresi dolu" mesajı gösterir. Land Rover'da ise sarı ışık rejenerasyon gerektiğini, kırmızı ışık ise filtrenin tamamen dolu olduğunu ifade eder.

Performans Düşüşü ve Çekiş Kaybı
Tıkanmış bir DPF, egzoz gazlarının tahliyesini zorlaştırır. Bu da motorun verimli çalışmasını engelleyerek hızlanma gecikmesi ve çekiş gücünde azalma olarak kendini gösterir. Turbo beslemesi zayıflar, araç tepkisiz hale gelir.

Yakıt Tüketiminde Artış
Rejenerasyon gerçekleşmediğinde veya sürekli olarak aktif rejenerasyon ihtiyacı doğduğunda, motor daha fazla yakıt tüketir. Bu durum hem cüzdanınızı yakar hem de DPF sorununa işaret eder .

Egzozdan Siyah Duman ve Kötü Koku
Filtre tıkandığında, tutulan partiküller egzozdan siyah duman olarak çıkabilir. Ayrıca egzozdan yanık yağ kokusuna benzer rahatsız edici bir koku gelmesi de tıkanma belirtisidir.

Aracın Güvenli Mod'a Geçmesi
DPF tamamen tıkandığında, elektronik kontrol ünitesi motoru korumak için aracı güvenli moda alır. Bu durumda araç belirli bir hızın üzerine çıkamaz ve gaz tepkileri neredeyse kaybolur.

DPF'yi Manuel Olarak Temizletmek Zararlı mı?

Bu sorunun cevabı, temizliğin nasıl yapıldığına bağlıdır. Profesyonel olmayan yöntemlerle yapılan manuel temizlik ciddi hasarlara yol açabilir.

Güvenli ve Etkili Temizleme Yöntemleri
Rejenerasyon: Arıza tespit cihazı ile yapılan bu işlemde, araç yerinde çalışır durumdayken bilgisayar yardımıyla motor yüksek devirlere çıkarılır ve yüksek ısıda kurumlar yakılır. Bu işlem, filtrenin sökülmesini gerektirmez ve genellikle 30 dakika sürer.

Makine ile Profesyonel Temizlik: Filtre araçtan sökülür ve özel bir makineye yerleştirilir. Yaklaşık 85°C sıcaklıkta, 3000 watt gücündeki rezistans yardımıyla ilaçlı su devir daim edilerek filtrenin gözenekleri açılır . Bu yöntem, ileri seviyedeki tıkanmalar için etkilidir.

Kimyasal Katkılar: Yakıta veya doğrudan filtreye eklenen özel kimyasallar, kurum çözünmesine yardımcı olabilir.

Zararlı Olabilecek Uygulamalar
Fiziksel Kırma / Temizleme: Filtrenin içindeki petek yapısına zarar verecek şekilde yapılan sert müdahaleler, filtreyi kullanılamaz hale getirir.

Söküp Takarken Yapılan Hatalar: Sensörlere zarar vermek, bağlantıları tam oturtmamak veya sızdırmazlığı sağlamamak, egzoz kaçaklarına ve yeni arızalara yol açar.

Uzman Olmayan Servisler: Kalibrasyonu doğru yapılmayan bir DPF temizliği, kısa sürede aynı sorunun tekrarlamasına neden olur.

DPF temizliği, işin uzmanı tarafından ve doğru ekipmanlarla yapıldığında kesinlikle zararlı değildir, aksine gereklidir.

DPF Uyarı Işığı Yanarsa Ne Yapmalıyım?

DPF uyarı ışığı yandığında panik yapmadan, doğru adımları sırayla uygulamak gerekir.

Sakin Olun ve Sürüş Koşullarınızı Değerlendirin
Uyarı ışığı genellikle filtrenin hemen temizlenmesi gerektiği anlamına gelir, ancak araç henüz tamamen tıkanmamıştır . Eğer şehir içinde, kısa mesafe kullanıyorsanız, bu uyarının nedeni büyük olasılıkla yetersiz rejenerasyondur.

Pasif Rejenerasyon İçin Uygun Koşulları Sağlayın
Uyarı ışığı sarı renkteyse, hemen bir ana yola veya otobana çıkın. Aracı, 15-20 dakika boyunca, 2500-3000 devir/dakika aralığında ve 60-112 km/s hız arasında sabit bir şekilde kullanın.

Bu işlem sırasında:

Yakıt tüketiminde geçici artış olabilir.

Egzozdan yanık kokusu gelebilir.

Motor fanı çalışabilir.

Bu belirtiler normaldir ve rejenerasyonun başladığını gösterir. İşlem tamamlandığında uyarı ışığı sönecek ve tüketim normale dönecektir.

Uyarı Devam Ederse Profesyonel Destek Alın
Eğer 20-30 dakikalık yüksek devirli sürüş sonrası uyarı ışığı sönmezse veya kırmızı renkte bir uyarı ile karşılaşırsanız, filtre artık kendi kendini temizleyemeyecek kadar dolmuş demektir.

Bu durumda yapılması gerekenler:

PratikAraba gibi DPF temizliği konusunda uzman bir servise başvurun.

Aracın bilgisayara bağlanarak zorunlu (aktif) rejenerasyon yapılması sağlanmalıdır.

Zorunlu rejenerasyon da yeterli olmazsa, filtrenin sökülerek profesyonel makinede temizlenmesi veya değiştirilmesi gerekebilir.

Sakın Yapmamanız Gerekenler
Uyarıyı İhmal Etmeyin: Uyarı ışığını görmezden gelirseniz, araç kısa sürede güvenli moda girecek ve çekiş tamamen kaybolacaktır. Devam eden tıkanma, motorun zor çalışmasına ve sonunda filtrenin tamamen işlevsiz kalmasına yol açar .

Dizel Partikül Filtresi, doğru kullanıldığında ve düzenli bakımı yapıldığında uzun ömürlü bir parçadır. Haftada en az bir kez aracınızı uzun yolda yüksek devirde kullanmak, kaliteli yakıt ve doğru motor yağı tercih etmek, DPF sorunlarıyla karşılaşma riskinizi minimize edecektir.


PratikAraba servisi olarak müşterilerimize TSE 12047 "A" kalite servis standartlarında ve 4077 sayılı Tüketici Koruma Kanununa uygun şekilde hizmet vermekte olup aracınıza dair tüm işlemleri garantili olarak yapmaktayız.

Bakım ve onarım esnasında marka üreticisi tavsiyesine uygun orijinal ve OEM (Original Equipment Manufacturer) onaylı yedek parça kullanmaktayız.

Periyodik bakım ve onarımlarda PratikAraba servisini tercih ettiğinizde www.pratikaraba.com/periyodik-bakim.html a tıklayarak aracınızın periyodik bakım fiyatını görebilir ve mobil aplikasyon sistemi ile aracınızın periyodik bakımda değişen malzemelerini ve sonraki bakım kilometre ve zamanını öğrenebilirsiniz.


Arıza Tespit Diagnostic Testi Nedir?
Motor Arıza Lambası Nasıl Silinir?
Motor Arıza Lambası Neden Yanar?