Motor Üflemesi ve Yağ Kaçağı Ekspertizde Gözükür mü?

İkinci el araç alım satım süreçlerinde veya aracınızın periyodik kontrollerinde en çok merak edilen konuların başında motorun sağlık durumu gelir.

Motor, bir aracın kalbidir ve bu kalpte meydana gelebilecek en ufak bir sorun, ilerleyen dönemlerde on binlerce liralık ağır hasar maliyetlerine dönüşebilir. PratikAraba servisi olarak servisimizde her gün karşılaştığımız motor arızalarının büyük bir kısmı, zamanında tespit edilemeyen yağ kaçakları, basınç kayıpları ve motor aşınmalarından kaynaklanmaktadır.

İkinci el bir araç alırken yaptıracağınız detaylı bir oto ekspertiz süreci, aracın kaportasından ziyade mekanik ve motor kondisyonunu ortaya koymalıdır. Peki, satıcıların genellikle gizlemeye çalıştığı veya önemsizmiş gibi gösterdiği motor üflemesi, gizli yağ terletmeleri ve basınç kayıpları ekspertiz sırasında gerçekten net bir şekilde tespit edilebilir mi? Bu makalemizde, motor sağlığını ilgilendiren bu kritik soruları teknik detaylarıyla ele alacağız.

Motor Üflemesi ve Yağ Kaçağı Ekspertizde Gözükür mü?

İkinci el araç alıcılarının en büyük korkulu rüyası "motor üflemesi" durumudur. Kapsamlı ve kurumsal bir oto ekspertizinde motor üflemesi ve yağ kaçakları kesinlikle ve net bir şekilde tespit edilir. Motor üflemesi, yanma odasındaki yüksek basınçlı kompresyon gazlarının, aşınmış piston sekmanları veya çizilmiş silindir duvarları arasından kartere (yağın bulunduğu alt hazne) sızması olayıdır.

Ekspertiz ustaları bu durumu test etmek için motorun optimum çalışma sıcaklığına (genellikle 90 derece) ulaşmasını bekler. Motor sıcakken rölantide çalışır durumda yağ dolum kapağı açılır veya yağ çubuğu çekilir. Buradan dışarıya ritmik bir şekilde duman çıkışı veya aşırı bir hava basıncı (elini koyduğunda itme hissi) geliyorsa, motorda üfleme var demektir.

Tabii ki her araçta karter havalandırmasından kaynaklı çok hafif bir buhar çıkışı normal kabul edilebilir; ancak dumanın rengi mavi veya yoğun gri ise ve basınç çok yüksekse, bu durum motorun rektefiye (motor yenileme) işlemine ihtiyaç duyduğunun en büyük kanıtıdır. Deneyimli bir ekspertiz ustası, bu farkı anında anlar ve rapora "Motor üflemesi mevcut, segman veya silindir aşınması var" şeklinde işler.

Yağ kaçaklarına gelince; araç ekspertiz sırasında mutlaka lift (kaldırıcı) üzerine alınır. Aracın alt kısmındaki plastik karter muhafazası sökülerek motorun altı tamamen çıplak gözle incelenir. Karter contası, krank keçeleri (ön ve arka), şanzıman ile motorun birleşim noktaları, yağ filtresi kütüğü ve turbo şarj hortumlarının bağlantı noktalarındaki tüm belirgin yağ sızıntıları ve damlamalar ekspertiz raporunda detaylı olarak fotoğraflanıp belgelenir.

Araçtaki Gizli Su ve Yağ Terletmeleri Ekspertizde Belli Olur mu?

"Yağ kaçağı" ile "yağ terletmesi" otomotiv terminolojisinde birbirinden farklı iki durumdur. Kaçak, yağın damlacıklar halinde yere akması veya motor bloğundan bariz bir şekilde süzülmesi iken; terletme, contaların veya keçelerin etrafında oluşan, damlama aşamasına henüz gelmemiş ancak o bölgeyi nemlendirerek toz yapışmasına neden olmuş hafif sızıntılardır.

Gizli su ve yağ terletmelerinin ekspertizde belli olup olmaması, ekspertizi yapan uzmanın tecrübesine ve satıcının yaptığı "makyajlama" işlemine bağlıdır. Ne yazık ki bazı satıcılar, araç ekspertize girmeden hemen önce motorun altını ve üstünü güçlü yağ çözücü kimyasallarla ve tazyikli suyla detaylı bir şekilde yıkatmaktadır.

Bu "motor yıkama hilesi", bariz yağ kaçaklarını gizleyemese de, çok hafif yağ ve su terletmelerini geçici olarak ortadan kaldırır. Tertemiz bir motorda 15-20 dakikalık bir ekspertiz test sürüşü sırasında bu terletmelerin yeniden oluşması zordur.

Ancak PratikAraba uzmanları gibi deneyimli gözler, yıkanmış bir motorda bile gerçeği görebilir. Kimyasalların ulaşamadığı kör noktalardaki yağ tortuları, devirdaim pompası veya radyatör bağlantılarındaki antifrizin kuruduktan sonra bıraktığı kireç benzeri sarı/yeşil izler, terletmenin kanıtıdır. Ayrıca hortumlardaki anormal şişkinlikler veya conta kenarlarındaki eski silikon kalıntıları, o bölgede kronik bir sızdırma sorunu olduğunu ustaya fısıldar.

Sonuç olarak, işini iyi yapan kurumsal bir ekspertiz noktasında gizli terletmeler büyük oranda tespit edilir.

Külbütör Kapağından Yağ Sızdırması Motora Zarar Verir mi?

Külbütör kapağı (veya supap/valf kapağı), motorun en üst kısmında yer alan, eksantrik millerini ve supap mekanizmasını koruyan ve içindeki yağın dışarı sıçramasını engelleyen kritik bir parçadır. Bu kapağın ile motor bloğu arasındaki sızdırmazlık, kauçuk bir külbütör contası ile sağlanır. Zamanla motorun aşırı ısınması ve soğuması döngüleriyle bu kauçuk conta sertleşir, çatlar ve görevini yitirerek dışarıya yağ sızdırmaya başlar.

Pek çok araç sahibi "Üstten biraz yağ terletiyor, damlamıyor, bir şey olmaz" diyerek bu arızayı ihmal eder. Oysa külbütör kapağından sızan yağ, uzun vadede motora ve çevre donanımlara çok ciddi zararlar verir.

1. Ateşleme Sistemi Arızaları: Modern araçlarda bujiler ve ateşleme bobinleri tam olarak külbütör kapağının ortasındaki yuvalarda yer alır. Sızan yağ, çekim kuvvetiyle direkt olarak bu buji yuvalarına (kuyularına) dolar. Yağ içinde boğulan bujiler ve bobinler zamanla kısa devre yapar. Bu durum araçta tekleme, sarsıntılı çalışma, çekişten düşme ve yakıt tüketiminde artışa neden olur. Bobinlerin yanması, sadece bir conta değişiminden çok daha masraflıdır.

2. Yangın Riski ve Koku: Külbütör kapağı, motorun tahliye ettiği aşırı sıcak gazların geçtiği egzoz manifoldunun hemen üzerinde konumlanmıştır. Sızan yağ bu kızgın manifoldu üzerine damladığında anında yanarak araç içine ağır bir yanık yağ kokusu verir. Uzun yolda, aşırı zorlanmış ve kızarmış bir manifoldun üzerine sürekli damlayan yağ, ekstrem durumlarda motor kaputu altında alev almaya bile yol açabilir.

3. Kauçuk Parçaların Çürümesi: Sızan yağ motor bloğundan aşağı süzülürken V kayışı, triger kayışı muhafazası veya radyatör su hortumlarına temas eder. Yağ, kauçuk malzemelerin baş düşmanıdır. Üzerine yağ bulaşan kayışlar zamanla yumuşar, erir ve koparak yolda kalmanıza hatta motorun piston kırmasına neden olabilir.

Basınç Testi Hangi Durumlarda Yapılmalıdır?

Otomotiv mekaniğinde, sistemin sağlığını ölçmek için uyguladığımız birkaç farklı basınç testi vardır. Bir aracın "çekişi düşük, su eksiltiyor veya yağ yakıyor" şikayetleri olduğunda, sorunun kaynağını nokta atışı bulmak için bu testler şarttır.

Motor Kompresyon (Silindir Basınç) Testi: Bu test, motorun yanma odalarındaki hava sıkıştırma performansını ölçer. Bujiler sökülür, yerlerine özel bir kompresyon saati takılarak marşa basılır. Elde edilen bar değerleri fabrika verileriyle karşılaştırılır. Bu test şu durumlarda kesinlikle yapılmalıdır:

• 
  Araç belirgin bir şekilde güç kaybetmişse ve rampalarda bayılıyorsa,
• 
  Egzozdan sürekli mavi veya gri duman atarak yağ yaktığı gözlemleniyorsa,
• 
  Araç rölantide sürekli titreyerek, sarsıntılı (tekleme yaparak) çalışıyorsa,
• 
  Silindir kapak contasının yandığından veya supapların eridiğinden/eğildiğinden şüpheleniliyorsa kompresyon testi hayat kurtarır.

Soğutma Sistemi (Radyatör) Basınç Testi: Soğutma suyundaki kaçakları bulmak için sisteme el pompası veya havalı bir aletle dışarıdan belirli bir basınç uygulanması işlemidir. Şu durumlarda başvurulur:

• 
  Araç sürekli soğutma suyu (antifriz) eksiltiyor ancak yere damlayan hiçbir iz bulunamıyorsa,
• 
  Hararet göstergesi dengesiz davranıyor veya motor gereksiz yere ısınıyorsa,
• 
  Kışın kalorifer sistemi araç içini yeterince ısıtmıyorsa,
• 
  Motor yağına su karışma (yağın tahin rengini alması) şüphesi varsa sistemdeki görünmez çatlakları bulmak için basınç testi uygulanır.

PratikAraba servisi olarak müşterilerimize TSE 12047 "A" kalite servis standartlarında ve 4077 sayılı Tüketici Koruma Kanununa uygun şekilde hizmet vermekte olup aracınıza dair tüm işlemleri garantili olarak yapmaktayız.

Bakım ve onarım esnasında marka üreticisi tavsiyesine uygun orijinal ve OEM (Original Equipment Manufacturer) onaylı yedek parça kullanmaktayız.

Periyodik bakım ve onarımlarda PratikAraba servisini tercih ettiğinizde https://www.pratikaraba.com/periyodik-bakim.html a tıklayarak aracınızın periyodik bakım fiyatını görebilir ve mobil aplikasyon sistemi ile aracınızın periyodik bakımda değişen malzemelerini ve sonraki bakım kilometre ve zamanını öğrenebilirsiniz.


Periyodik Araç Bakımı Nedir?
Araç Bakımı Kaç Km'de Yapılır?
Araç Periyodik Bakımı Nerede Yapılır?